Huishoudwijsheden

IMG_20191010_0001

Mijn pruimenboom is kassiewijle en vruchtengruel.

Mijn pruimenboom is een maand geleden afgeknapt, hij had al een barst en hing helemaal krom, ook door het gewicht van de pruimen, maar nu einde oefening.  Zoonlief heeft hem in stukken gezaagd en zoveel mogelijk met de hakselaar kleingemaakt
Ik heb de halfrijpe pruimen in de vriezer gedaan om daar t.z.t vruchtengruel van te maken.
Nu maak ik een pannetje vruchtengruel. De pruimen laten ontdooien en tot mijn verbazing laten de pitten zich super gemakkelijk verwijderen. Verder voeg ik toe wat ik nog heb aan fruit. Altijd rozijnen en dit keer wat blauwe bessen en een restje cranberries maar onrijpe nectarines kunnen  ook heel goed.
Als bindmiddel wat vluggort, kaneel en/of koekkruiden, water en ik neem wat bruine suiker voor de zoetigheid maar ik gebruik ook wel te dunne jam.
Ach wat er maar in huis is, het komt niet zo nauw. Bessensap kan er ook heel goed door, maar ik heb blauwe bessen en neem geen sap.
Wanneer de gort gaar is, laten afkoelen en dan eet ik het als toetje.
Gruel betekent water waar graan in wordt gekookt, veel mensen maken er gruwel van maar dat is niet juist. De ( of het?) vruchtengruel komt eigenlijk uit o.a. Denemarken.
En wie het begrip kassiewijle niet kent, hier staat er meer over.66795322_1476661169137988_4801004431623585792_n

Pindakaas wil ik zonder palmolie

Een weekje geleden bedacht ik, dat ik wel weer eens zin had in pindakaas op brood.
Het is al een paar jaar geleden dat ik pindakaas kocht en toen kocht ik kleine potjes voor Jan, pure pindakaas. Nu wilde ik een normale pot pindakaas kopen, liefst bio+ maar tot mijn stomme verbazing zit daar gehard palmvet in en dus niet 100% pinda.
Verder gekeken naar de diverse soorten pindakaas en bijna overal zit palmvet in en dat wil ik niet. Ik wil pindakaas zonder palmvet, zout en suiker. Ten leste ontdekte ik pindakaas Puur van het eigen merk van Plus. Precies zoals ik het lekker vind met stukjes pinda en zonder zout en suiker.
Er staat wel op de pot dat er een laagje olie op het product kan komen te staan omdat het alleen maar van pinda’s is gemaakt. Dat woordje maar vind ik vreemd.
Want dat is toch normaal en zo nu en dan moet je de massa doorroeren.
Naschrift. Zojuist was op de NDR ( Duitse TV ) 28-01-2019  in het programma markt een item over palmolie. Het is goedkoop en daarom zit het in heel veel producten maar daarvoor moeten wel de oerwouden gekapt worden met alle gevolgen van dien. Er ontstaat een monocultuur van palmbomenvelden. Een buitengewoon slechte ontwikkeling!!!! Ik ga er nu extra goed opletten.

Brandneteltopjes en jong zevenblad…….

………… zijn heel goed te eten! Ik laat  een paar brandnetels in de tuin staan omdat de bloeiende planten graag bezocht worden door bijen e.d. en zo kan ik steeds jonge topjes plukken, Door de topjes in water te bewegen verdwijnen de brandharen grotendeels, evenals bij koken en drogen.
Van zevenblad nam ik vandaag een handjevol jonge blaadjes en ik heb die samen met een paar brandneteltopjes  meegekookt met prei. Ik eet prei graag lichtzuur, dus ik bind het preivocht met aardappelmeel aangemaakt met azijn.
Ik ga dit beslist vaker doen met bladgroente en steeds iets meer van de hoeveelheid “wilde groente” gebruiken. Deze zijn rijk aan vitamine C en diverse mineralen.
De wilde groentes kunnen ook door een salade gemengd worden.

Snel spitskoolrecept

Door mijn eigen blogje, gisteren, ben ik toch wat meer geïnspireerd geraakt om een recept uit te proberen of nog weer eens klaar te maken.
Vanmiddag heb ik een stapeltje verzamelde recepten uitgezocht en toen kwam ik dit recept tegen. Ik had nog IMG_20180329_0002een spitskool liggen, evenals een 1/2 paprika. Spitskool is een prima seizoensgroente
Ik plaats het recept met mijn aantekeningen. Ik ben niet gek op knoflook en heb dat vervangen door kerrie ( hoeveelheid naar je eigen smaak).
Het recept lijkt mij voor 2 à 3 personen  en is binnen een paar minuten klaar. De kool mag nog een beetje knapperig zijn. Vandaag eet ik er een speklapje bij en aardappelen maar rijst kan ook heel goed.

Een overheerlijk bruine bonengerecht.

Normaal ben ik niet zo gek op bruine bonen en heb ik liever capucijners maar onderstaand recept vond ik in het blad Terdege. Teunie Luijk ( van Eenvoudig Leven) verzorgt daar geregeld de kookrubriek en haar recepten zijn altijd goed. Uitgeprobeerd in haar gezin en goed overdacht. Wel heb ik nog prei toegevoegd en ik neem minder rookworst, maar variëren is mogelijk bij dit recept. De stroop heb ik niet uitgeprobeerd want die heb ik niet in huis.
Eet smakelijk!

br-bonen-1br-bonen-2

Bewaren

Kniepertjes oftewel nieuwjaarsrolletjes.

Ook dit jaar heb ik weer kniepertjes, zo worden ze bij ons in de familie genoemd, gebakken met het elektrisch wafelijzer. Vorig jaar heb ik er hier uitgebreid over geschreven.
Ze smaken weer prima en zijn heerlijk bros. Officieel is een kniepertje een plat wafeltje, het koopt van knijpen, 100_4550het ijzer wordt dichtgeknepen. En in onze spraok wordt het kniepertje. Zoals op de foto hierboven deed ik het altijd, tot voor 2 jaar geleden. Hieronder zoals ik het nu doe.

Even weg in Twente

Jan heeft mij ( en zichzelf natuurlijk ook) getrakteerd op een uitje naar ’t Kruisselt in de Lutte. Dat ligt in het oostelijke deel van Twente.  Wij wonen in het westelijke deel van Twente en eigenlijk vormen de steden Almelo, Hengelo en Enschede een scheidingslijn.
De eerste dag zijn we eerst naar Ootmarsum geweest, daar komen we wel vaker want ’t Lanteernke is mijn favoriete kledingzaak voor Skandinavische kleding en ook nu ben ik leuk geslaagd. Natuurlijk hebben we er even rondgewandeld en kwamen bij een tijdelijke winkel met artikelen van elandleer. IMG_0492Ook hier inkopen gedaan, bij Rien Schulten geluncht (ja, de broer/famile van Ton Schulten) En toen naar het hotel, ideaal dat je al vanaf 13.00 uur kunt inchecken bij ’t Kruisselt. Het weer was goed en na onze spullen in de hotelkamer gezet te hebben, zijn we gaan wandelen. Lekker zonnetje met een koude wind. Maar achter de hoge mais merkten we er niet veel van. De Kruisseltlaan afgelopen naar hotel Wilmersberg, daar rechtsaf via de Rhododendronlaan ( die zijn zo typerend voor een landgoed wat deze hotels vroeger waren) en later weer rechtsaf naar de hoofdweg en terug naar het hotel. Onderweg, op een uitkijkpunt, kun je de toren van de burcht van Bad Bentheim zien, we kwamen langs een huis waar we pruimen kregen van de bewoner en we genoten van de mooie Twentse boerderijen in het licht glooiende landschap. Na de wandeling ging Jan rusten en ik zwemmen. Een hotel met zwembad, heerlijk!
De volgende dag was het zonnetje weg en maakten we onze geplande autorit, langs binnenwegen naar het Lutterzand en het Beuninger Achterveld, daar was een groep ooievaars aan het foerageren.IMG_0485 Het begon te motregenen en we vervolgden onze rit naar Losser, Overdinkel, Glane, Glanerbrug en Lonneker. Een paar keer reden we in Duitsland zonder dat je het eigenlijk in de gaten hebt. In al deze plaatsjes was ik nog nooit geweest terwijl ik ze allemaal ken uit de verhalen van mijn vader ( geboren Enschedeër) Vroeger kregen we, als we in Enschede waren, Lonneker ijs, het lekkerste ijs zei mijn vader altijd en dus wilden we in Lonneker koffie drinken, bij hotel Savenije tegenover de kerk.IMG_0486 Nee de ijsfabriek is er niet meer, maar daar was het ook geen weer voor.Terug in het hotel zijn we weer heerlijk gaan zwemmen. Het hotel is ons goed bevallen, maar het is ook altijd weer goed om naar huis te gaan. Het waren maar 2 nachten maar voor ons gevoel zijn we veel langer weggeweest, heerlijk is dat! Als herinnering hebben we een leuk olieverfschilderijtje gekocht van René Roling uit Enschede die in het hotel exposeerde. IMG_0487

Foto-impressie van mijn 70e verjaardag.

De feestweek is ten einde, de week begon op zondag in de kerk met het aanbieden aan mij van een prachtige bos bloemen en na de dienst koffie met een speciaal gebakje van mij. Afgelopen maandag de officiële verjaardag, met de buren en gisteren het tuinfeest met familieleden. Het was allemaal reuze gezellig. Topper was het wel het lunchbuffet en zelf had ik nog een heldere groentesoep gemaakt en gehaktballetjes gebraden.
Vrijdagavond stonden alle stoelen al klaar en zaterdagmorgen alles verder klaargemaakt .
Zou het droog blijven of niet? En ja, het eerste halfuurtje lichte regen maar daarna was het heerlijk weer. Mijn kadootjesplank is ook zeer gevuld en niet te vergeten alle mooie bloemen die hier te pronken staan.

Postelein, een heerlijke (vergeten) groente

Ja, als kind vond ik postelein al heerlijk, mijn moeder kocht het geregeld op de groentemarkt in Apeldoorn, maar na haar overlijden verdween de groente van het menu. Was het misschien ook minder te koop?
In Erica, waar ik later kwam te wonen was het een onbekende groente en moesten we het zonder postelein stellen. Wel heeft de groenteboer het een keer voor mij besteld maar dat was voor een gezin eigenlijk te kostbaar. En ook hier in mijn huidige woonplaats kwam ik geen postelein tegen tot….. een aantal weken geleden. Mijn Plus supermarkt verkoopt het tegenwoordig. Keurig op een schaal ( de blaadjes kunnen makkelijk kneuzen) en nu eten we het wekelijks.
Hoe ik het klaarmaak? Net zoals traditionele spinazie. Wassen, snijden in stukjes van plm. 2 cm en een paar minuten koken met aanhangend water en eventueel een beetje zout. Afgieten , een fijngemaakte beschuit erdoor roeren en

wat nootmuskaat.
Hoe het smaakt? Fris, een tikje zurig en heerlijk bij nieuwe aardappeltjes. Die kook ik trouwens altijd in de schil want ik koop biologische aardappelen.

Richtlijnen Goede Voeding 2015

Opmerking van mij, Theda: als iedereen dit zou doen dan zouden heel veel mensen zich een stuk gezonder voelen. Natuurlijk zijn er andere opvattingen maar grosso modo zijn deze regels goed en duidelijk.

Wat is goed voor je en wat kun je beter laten staan? Eind 2015 verschenen de nieuwe ‘Richtlijnen goede voeding’. We hebben op een rij gezet wat je per dag nodig hebt om zo gezond mogelijk te blijven. ( We = Gezondheidsnet )

De Richtlijnen goede voeding vormen de basis voor de voedingsvoorlichting. Ze zijn opgesteld door de Gezondheidsraad, een wetenschappelijk adviesorgaan voor de overheid. De vorige richtlijnen zijn inmiddels bijna tien jaar oud en gingen vooral over voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen, vezels en vetten.

Maar voedingsstoffen, die koop je niet in de winkel. Vezels of vetten stop je niet in je winkelwagentje. Melk, spruiten en brood wel. Hoe gezond zijn voedingsmiddelen? Om die vraag te beantwoorden heeft de Gezondheidsraad voor het eerst al het onderzoek naar de relatie tussen wat we eten en drinken en chronische ziekten, zoals kanker, hart- en vaatziekten en diabetes, naast elkaar gelegd. Daaruit blijkt dat we van sommige voedingsmiddelen beter meer kunnen eten en van andere juist minder.

Het Voedingscentrum is al maanden druk bezig om die Gezondheidsraad-adviezen in te passen in een nieuwe Schijf van Vijf. Eind maart moet deze klaar zijn. In de tussentijd kun je aan de slag met de volgende adviezen.

Meer groenten en fruit

Waarom is het gezond?
Dat ze gezond zijn wisten we allang, maar nu is ook bekend waarom: groenten en fruit verlagen de bloeddruk en verkleinen de kans op een hartinfarct en beroerte.
Hoeveel heb je nodig?
Ten minste 200 gram groenten (dat verlaagt het risico op een hartinfarct of beroerte met 10 procent) en 200 gram fruit (dat verlaagt het risico zelfs met 30 procent). Hoe groot het effect is als je én genoeg groente én die 2 stuks fruit eet, is niet precies bekend. Die aanbevolen hoeveelheid is veel meer dan we nu eten: gemiddeld 125 gram groenten en nog minder fruit (mannen eten dagelijks slechts 90 gram fruit en vrouwen 120 gram).

Meer noten

Waarom is het gezond?
Noten verlagen het ongunstige LDL-cholesterolgehalte en de kans op een hartinfarct.
Hoeveel heb je nodig?
Een compleet nieuw advies: eet ten minste 15 gram noten of pinda’s per dag. Met twee hele walnoten (of een andere portie van 15 gram) verklein je de kans op een hartinfarct met 20 procent. Neem wel ongezouten noten, want te veel zout kan de gunstige effecten van noten tenietdoen.
Nieuwe inzichten?
Noten werden voorheen altijd gezien als vet- en caloriebommen en daarom niet aanbevolen. Toch is het gezond om ze te eten, zo blijkt nu uit onderzoek.

Meer volkorengraanproducten

Waarom is het gezond?
Volkoren graanproducten bevatten niet alleen veel vezels, die goed zijn voor de darmen, ze verlagen ook de bloeddruk en de kans op een hartinfarct en beroerte, zo is nu bekend. Van haverproducten als havermout is bewezen dat het cholesterolverlagend werkt. Dat komt door de speciale vezel in haver: bèta-glucaan.
Hoeveel heb je nodig?
Minimaal 90 gram per dag; dat is omgerekend zo’n 3 volkoren boterhammen of 2 opscheplepels zilvervliesrijst bij de warme maaltijd. Dit verlaagt de kans op een hartinfarct met 25 procent.
Telt bruin brood mee?
Volkorenbrood is natuurlijk beter, maar de gezonde effecten zijn ook al gevonden bij producten met minimaal 25 procent volkoren, zoals bruin brood. Verder valt onder volkoren: havermout, muesli, volkoren pasta, zilvervliesrijst, couscous, quinoa en bulgur.
Nieuw inzicht
In tegenstelling tot volkoren graanproducten zijn er door wetenschappers voor aardappelen geen effecten op de gezondheid gevonden.

Meer peulvruchten

Waarom is het gezond?
Peulvruchten verlagen het ongunstige LDL-cholesterolgehalte. Of peulvruchten daardoor de kans op een hartinfarct verkleinen, is volgens de Gezondheidsraad nog niet bewezen.
Hoeveel heb je nodig?
Hoeveel je er precies van nodig hebt is nog niet bekend, maar de Gezondheidsraad adviseert wekelijks een portie peulvruchten. Bijvoorbeeld bonen, linzen of kikkererwten. Overigens eet ruim de helft van de Nederlanders ze nu niet of nauwelijks.

Meer thee

Waarom is het gezond?
Thee verlaagt de bloeddruk en verkleint de kans op een beroerte.
Hoeveel heb je nodig?
Voor zover we weten is Nederland het enige land dat officieel thee aanbeveelt: dagelijks 3 koppen thee. Dat verkleint de kans op een beroerte met 10 procent.
Nieuwe inzichten?
Groene thee is nog gezonder dan zwarte thee. Voor verlaging van de bloeddruk zijn minimaal 3 koppen groene thee en minimaal 5 koppen zwarte thee nodig.

Zuivel: houden zoals het is

Waarom is het gezond?
Van oudsher was zuivel vooral goed voor de botten, maar de Gezondheidsraad concludeert nu dat het ook het risico op darmkanker verlaagt.
Hoeveel heb je nodig?
De hoeveelheid die we nu consumeren (390 gram voor mannen en 325 voor vrouwen) is prima, zegt de Gezondheidsraad. De kans op darmkanker is bij 400 gram zuivel per dag 15 procent lager. Er zijn ook gezonde effecten ­gevonden specifiek voor melk en yoghurt. Een glas melk van 200 gram per dag verlaagt het risico op darmkanker met 10 procent en 60 gram yoghurt per dag verlaagt het risico op diabetes type 2 met 15 procent.
Nieuwe inzichten?
Volle yoghurt en vette kaas ‘mogen’! In onderzoek is er geen verschil gevonden tussen zuivel met verschillende vetgehaltes. Het lijkt erop dat de vetten uit zuivel dus niet zo ongezond zijn als altijd werd gedacht.

Minder alcohol

Waarom is het ongezond?
Alcohol vergroot de kans op borstkanker en darmkanker.
Hoeveel heb je nodig?
Een lastige kwestie, omdat alcohol niet alleen negatieve effecten heeft, maar bij matig gebruik ook positieve (op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten). Per saldo is een gunstig effect gevonden bij: om de dag een glas alcohol, voor zowel mannen als vrouwen. Wie zich hieraan weet te houden, heeft 15 procent minder kans op voortijdig overlijden dan geheelonthouders. Toch is de ­Gezondheidsraad streng en adviseert hij om helemaal geen alcohol te drinken. Of in elk geval niet meer dan één glas per dag.

Nog twee nieuwe adviezen

  • Maar één keer vette vis per week

‘Twee keer per week vis, waarvan eenmaal vette’, dat was het oude advies. Naar nu blijkt is wekelijks één keer vis, bij voorkeur vette vis, al genoeg. Dat geeft 15 procent minder kans om te overlijden aan een hartinfarct.

  • Zo min mogelijk suikerhoudende dranken

Onder suikerhoudende dranken vallen ook vruchtensap, ijsthee en diksap. Je wordt er dik van en wie een blikje per dag drinkt, vergroot de kans op diabetes met 20 procent. Neem liever thee of koffie zonder suiker of water.