De Ortelius-atlas in de KB, Koninklijke Bibliotheek te Den Haag, Expositie Topstukken

Lees verder

De KB heeft een bijzondere wereldatlas uit de zestiende eeuw verworven, het Toonneel des Aerdt bodems van Abraham Ortelius. Deze atlas wordt beschouwd als de eerste moderne atlas en is bijzonder omdat de schitterend ingekleurde kaarten voorzien zijn van beschrijvingen in het Nederlands. De atlas is vanaf 5 november te zien in de nieuwe Expositie Topstukken KB. Bekijk de atlas online. 

Op donderdagmiddag 7 november kunt u deelnemen aan een publiekslezing in de KB, waarin conservator Oude Drukken Marieke van Delft en Ortelius-specialist dr. Marcel van den Broecke de achtergronden en de bijzondere teksten van de Ortelius-atlas toelichten.

Dit stond in de nieuwsbrief die ik ontving van de KB. Ik had geïnformeerd naar lopende tentoonstelling in “de Verdieping” , eerder ontving ik daar nieuwsbrieven van maar al een tijdje niet meer. Wat bleek? Het heet nu “Expositie Topstukken” . Bovenstaande leek mij erg interessant en bovendien kan ik heel erg genieten van boeken en geschriften uit de Middeleeuwen die tevens tentoongesteld zijn. Het bezoek is kosteloos.

De lezingen waren boeiend vooral die over de Atlas en Ortelius, een Antwerpenaar, dus een Nederlander uit de Zuidelijke Nederlanden
De heer vd Broecke vertelde dat Ortelius zijn Atlas in eigen beheer uitgaf, hij had eigen graveurs die in koperplaten de afbeeldingen maakten. In 1571 verscheen de Nederlandse editie ( 1570  de Latijnse versie). Na het drukken werden alle afdrukken handmatig ingekleurd en daarna ingebonden. Ortelius zorgde voor uniformiteit bij het maken van de atlas dus geen grote en kleine bladen bij elkaar in één boek. Alhoewel wij denken: wat uniformiteit, de ene keer het Noorden boven dan weer onder enz.
Men deed dit zo omdat het dan mooier op een blad paste, want schoonheid van de atlas was erg belangrijk, daarom ook zoveel versieringen op de bladen.
Op de achterkant van de bladen staat allerlei informatie over het desbetreffende land. Enkele passages las de spreker voor en werkelijk aardig om te horen wat er in de 16e eeuw geschreven werd.
Zo’n atlas werd niet gebruikt als wegenatlas, wegen worden niet aangegeven. Dat ging toen heel anders. Men reisde van herberg naar herberg en daar vertelde men hoe je verder moest reizen.

De Nederlandse Atlassen waren van een hoge kwaliteit.  Jacob van Deventer had de driehoeksmeting ontwikkeld , hij maakte heel goede kaarten waar Mercator en Ortelius zich weer op  baseerden. Als we de kustlijn van Nederland bekijken van een kaart die door Jacob van Deventer getekend is en de kustlijn van een kaart uit de 20e eeuw dan zijn die voor 99% identiek.

Het was een interessante lezing en het is sowieso de moeite waard om de Expositie Topstukken binnen te lopen. Het KB ligt vlakbij den Haag Centraal en het was dan ook een goede besteding van mijn keuzedag van de NS.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s